به من نگو « ايدزي»
به من نگو « ايدزي»
چند سال پيش که درباره ايدز مطلب مينوشتم، تمام تلاشم اين بود که با تيترها و عبارتهاي وحشتناک مردم را از ايدز بترسانم. به همين دليل اغلب اوقات از عبارات «طاعون قرن» يا «بلاي خانمانسوز» يا «آتش زيرخاکستر» استفاده ميکردم اما به تدريج ياد گرفتم که اين روش آنقدرها هم که ما فکر ميکنيم، موثر نيست. فقط بايد اطلاعات خودمان و اطرافيان خود را افزايش بدهيم، بايد از رفتارهاي پرخطر بپرهيزيم و افراد مبتلا را نيز درک کنيم. براي کاملتر شدن اطلاعاتمان درباره شرايط روحي افراد اچآيوي مثبت، دکتر مهرداد افتخار، روانپزشک و عضو هيات علمي دانشگاه علوم پزشکي ايران را براي گفتگو انتخاب کردم.
افشا کردن بيماري يک فايده ديگر هم دارد که حمايت روحي خانواده را از فرد مبتلا افزايش ميدهد، به ويژه اينکه فرد اچ.آي.وي مثبت در اين دوران نياز به حمايت بيشتر اطرافيان نيز دارد. بنابراين اين افراد بايد از طرف خانواده درک شوند و بيشتر مواظبشان باشيم. اين نکته را هم اضافه کنم که نگهداري اسرار انرژي فراواني را از افراد ميگيرد. به همين دليل است که وقتي اسرارمان را به ديگران ميگوييم، احساس راحتي بيشتري ميکنيم.
سلامت : افراد اچ.آي.وي مثبت هنگام مراجعه به مراکز درماني، بيماري خود را بازگو ميکنند يا نه؟
افراد اچ.آي.وي مثبت چون ميدانند ديگران به هنگام شنيدن بيماريشان چه رفتاري دارند، خودشان را براي برخورد آماده ميکنند يعني اينکه يا خودشان به محيطهاي اجتماعي نميروند يا از افشا کردن بيماريشان خودداري ميکنند. به طور مثال، فردي که اين تجربه را داشته است که هنگام مراجعه به دندانپزشکي بسيار محترمانه از کار کردن روي دندانش اجتناب کردهاند، دو راه را انتخاب ميکند. يا سعي ميکند به دندانپزشک مراجعه نکند و يا اگر مراجعه کند، درباره بيمارياش چيزي نميگويد که هر دو واکنش، پسنديده نيست.
سلامت : ما افراد غيرمبتلا چگونه ميتوانيم به اين بيماران کمک کنيم و آنان را حمايت کنيم؟
نخستين حمايت از افرادي که با اچ.آي.وي زندگي ميکنند، اين است که از آنها دوري نکنيم يعني اينکه افراد اچ.آي.وي مثبت ميتوانند با همه افراد جامعه به راحتي زندگي کنند و احساس کنند که مورد انتقاد و سرزنش نيستند. يک مطلب ديگر را هم اضافه کنم که مطالعات جهاني نشان ميدهد که افراد به اچ.آي.وي مثبت مورد خشونت خانگي بيشتري هم قرار دارند در حالي که اين افراد در چنين شرايطي نياز دارند که ديگران رنج آنها را درک کنند. پس انتقاد و نصيحت و سرزنش و ترحم را براي اين بيماران استفاده نکنيد.
سلامت : فرد اچ.آي.وي مثبت چه احساساتي دارد؟
دو احساس ويژه درباره اين افراد وجود دارد؛ افسردگي و ترس. افسردگي به اين دليل که ناراحت سير بيماريشان هستند و خود را سرزنش ميکنند و ترس دارند زيرا آينده را نميتوانند ببينند و از رفتار ديگران نيز خبر ندارند.
سلامت : نخستين پرسشي که اين افراد ممکن است از خودشان داشته باشند، چيست؟
احتمالا از خودشان ميپرسند همسرم مرا ترک ميکند يا در کنار من ميماند زيرا اين افراد در اين شرايط نياز به همراهي خانواده دارند.
سلامت : يک داستان رايج هميشگي در کشور ما اين است که ميگويند افراد اچ.اي.وي مثبت از نظر روحي رواني دچار شرايطي ميشوند که دوست دارند افراد ديگر را مبتلا کنند تا با افزايش تعدادشان، دولت هزينه بيشتري صرف پيدا کردن واکسن ايدز کند. نظر شما چيست؟
از اين دست داستانها زياد است اما واقعي نيستند. اين درست است که اگر تعداد اين افراد زياد باشد بايد پول بيشتري براي درمان و تحقيقات هزينه کنيم اما از آن طرف نيز هيچکس راضي نميشود فرد ديگري قرباني شود.
سلامت : داستان شايع ديگري هم که اغلب ما شنيدهايم اين است که بهطور مثال فردي که خود مبتلا به ايدز بوده است، نامهاي نوشته و مدعي شده که به جمع قربانيان ايدز خوش آمديد!
نه، اين داستانها ناشي از ترس مردم از اچ.اي.وي است. البته اينکه جوانان کشور ما از روابط جنسي پرخطر بترسند، ترس خوبي است اما اين نکته را فراموش نکنيد که اگر راههاي انتقال را بدانيم و از رفتارهاي پرخطر دوري کنيم، امکان مبتلا شدنمان به ايدز وجود ندارد.
سلامت : نقش رسانهها را در کنترل بيماري ايدز چگونه ميبينيد؟
رسانهها بايد در آموزش راههاي انتقال ايدز بکوشند اما فراموش نکنند که اين آموزش نيازمند استمرار هم هست و بايد به طور مکرر به افراد گوشزد شود يعني به طور روشن گفته شود که استفاده از کاندوم چقدر در کاهش آسيب نقش دارد يا اينکه گفته شود اگر شرکاي جنسي افراد افزايش يافت چقدر خطر ابتلا به ايدز افزايش مييابد.
سلامت : رسانهها با مشکل بزرگي مواجهاند که گفته ميشود طرح اين مطالب موجب بيبند و باري جنسي ميشود. شما چه توصيهاي داريد؟
به هيچوجه اينطور نيست. اگر رسانهاي کوشش کرد تا درباره استفاده بهداشتي و فوايد کاندوم صحبت کند، اشاعه بيبند و باري نيست. براي اينکه بهتر توضيح دهم، از مطالعات کشورهاي ديگر ميتوانم مثال بزنم که در هيچ کشوري آموزش مسايل جنسي و پرهيز از رفتارهاي پرخطر موجب ترويج بيبند و باري نشده است. يک نکته را هم فراموش نکنيد که اگر رسانهها اهميت ايدز را درک نکنند، ممکن است چند سال آينده ايدز در کشورمان گسترش يابد و در نتيجه هزينههاي بيشتري را بايد به اين کار اختصاص دهيم.
سلامت : افراد اچ.آي.وي مثبت هنگام مراجعه به مراکز درماني، بيماري خود را بازگو ميکنند يا نه؟
افراد اچ.آي.وي مثبت چون ميدانند ديگران به هنگام شنيدن بيماريشان چه رفتاري دارند، خودشان را براي برخورد آماده ميکنند يعني اينکه يا خودشان به محيطهاي اجتماعي نميروند يا از افشا کردن بيماريشان خودداري ميکنند. به طور مثال، فردي که اين تجربه را داشته است که هنگام مراجعه به دندانپزشکي بسيار محترمانه از کار کردن روي دندانش اجتناب کردهاند، دو راه را انتخاب ميکند. يا سعي ميکند به دندانپزشک مراجعه نکند و يا اگر مراجعه کند، درباره بيمارياش چيزي نميگويد که هر دو واکنش، پسنديده نيست.
سلامت : ما افراد غيرمبتلا چگونه ميتوانيم به اين بيماران کمک کنيم و آنان را حمايت کنيم؟
نخستين حمايت از افرادي که با اچ.آي.وي زندگي ميکنند، اين است که از آنها دوري نکنيم يعني اينکه افراد اچ.آي.وي مثبت ميتوانند با همه افراد جامعه به راحتي زندگي کنند و احساس کنند که مورد انتقاد و سرزنش نيستند. يک مطلب ديگر را هم اضافه کنم که مطالعات جهاني نشان ميدهد که افراد به اچ.آي.وي مثبت مورد خشونت خانگي بيشتري هم قرار دارند در حالي که اين افراد در چنين شرايطي نياز دارند که ديگران رنج آنها را درک کنند. پس انتقاد و نصيحت و سرزنش و ترحم را براي اين بيماران استفاده نکنيد.
سلامت : فرد اچ.آي.وي مثبت چه احساساتي دارد؟
دو احساس ويژه درباره اين افراد وجود دارد؛ افسردگي و ترس. افسردگي به اين دليل که ناراحت سير بيماريشان هستند و خود را سرزنش ميکنند و ترس دارند زيرا آينده را نميتوانند ببينند و از رفتار ديگران نيز خبر ندارند.
سلامت : نخستين پرسشي که اين افراد ممکن است از خودشان داشته باشند، چيست؟
احتمالا از خودشان ميپرسند همسرم مرا ترک ميکند يا در کنار من ميماند زيرا اين افراد در اين شرايط نياز به همراهي خانواده دارند.
سلامت : يک داستان رايج هميشگي در کشور ما اين است که ميگويند افراد اچ.اي.وي مثبت از نظر روحي رواني دچار شرايطي ميشوند که دوست دارند افراد ديگر را مبتلا کنند تا با افزايش تعدادشان، دولت هزينه بيشتري صرف پيدا کردن واکسن ايدز کند. نظر شما چيست؟
از اين دست داستانها زياد است اما واقعي نيستند. اين درست است که اگر تعداد اين افراد زياد باشد بايد پول بيشتري براي درمان و تحقيقات هزينه کنيم اما از آن طرف نيز هيچکس راضي نميشود فرد ديگري قرباني شود.
سلامت : داستان شايع ديگري هم که اغلب ما شنيدهايم اين است که بهطور مثال فردي که خود مبتلا به ايدز بوده است، نامهاي نوشته و مدعي شده که به جمع قربانيان ايدز خوش آمديد!
نه، اين داستانها ناشي از ترس مردم از اچ.اي.وي است. البته اينکه جوانان کشور ما از روابط جنسي پرخطر بترسند، ترس خوبي است اما اين نکته را فراموش نکنيد که اگر راههاي انتقال را بدانيم و از رفتارهاي پرخطر دوري کنيم، امکان مبتلا شدنمان به ايدز وجود ندارد.
سلامت : نقش رسانهها را در کنترل بيماري ايدز چگونه ميبينيد؟
رسانهها بايد در آموزش راههاي انتقال ايدز بکوشند اما فراموش نکنند که اين آموزش نيازمند استمرار هم هست و بايد به طور مکرر به افراد گوشزد شود يعني به طور روشن گفته شود که استفاده از کاندوم چقدر در کاهش آسيب نقش دارد يا اينکه گفته شود اگر شرکاي جنسي افراد افزايش يافت چقدر خطر ابتلا به ايدز افزايش مييابد.
سلامت : رسانهها با مشکل بزرگي مواجهاند که گفته ميشود طرح اين مطالب موجب بيبند و باري جنسي ميشود. شما چه توصيهاي داريد؟
به هيچوجه اينطور نيست. اگر رسانهاي کوشش کرد تا درباره استفاده بهداشتي و فوايد کاندوم صحبت کند، اشاعه بيبند و باري نيست. براي اينکه بهتر توضيح دهم، از مطالعات کشورهاي ديگر ميتوانم مثال بزنم که در هيچ کشوري آموزش مسايل جنسي و پرهيز از رفتارهاي پرخطر موجب ترويج بيبند و باري نشده است. يک نکته را هم فراموش نکنيد که اگر رسانهها اهميت ايدز را درک نکنند، ممکن است چند سال آينده ايدز در کشورمان گسترش يابد و در نتيجه هزينههاي بيشتري را بايد به اين کار اختصاص دهيم.
+ نوشته شده در ساعت توسط علی حامدی
|