هدیه برای دانش تو

آغا محمد خان قاجار یا آغا محمد خان صفویه؟!...

آغا محمد خان قاجار: (1170 - 1211  هـ .ق): به باور بسیاری آقا (آغا) محمد خان فرزند محمد حسن خان قاجار و موسس سلسله قاجاریه است بنا به روایت تاریخ در سن 13 سالگی به دختر یكی از خوانین اشاقه باش تجاوز كرده و بوسیله  وی مقطوع النسل شده است.وی تا 1193 در شیراز  و تحت نظر كریم خان قرار داشت و در این سال كه كریم خان  به حالت نزع افتاد از شیراز گریخت و پس از قلع  و قمع كردن دشمنان خود ازجمله پس از دستگیری لطفعلیخان آخرین شاهزاده زند در 1210 در تهران تاجگذاری كرد این شخص حكومت مركزی در ایران بوجود آورد و در جنگ با كاترین امپراطور روسیه هراكلیوس فرماندار گرجستان آنها را شكست داد قتل عام تفلیس و كور كردن لطفعلیخان ده لكه سپاه در حكومت آغا حكومت خان بشمار می روند، این شخص در 1211 هنگامیكه  شهر شوش را در ارمنستان فعلی در محاصره داشت بدست دو تن از فرماندهان سپاه خود بقتل رسید.براستی ما چقدر از تاریخ خود را می دانیم و این تاریخ چقدر جامع و كامل بوده است؟ در زمینه تاریخ ایران كتابهای زیادی خوانده ام  و اطلاعاتی كم و بیش كسب كرده ام یكی از جالب ترین این اطلاعات در مورد آغا محمد خان قاجار است كه بعلت خواجه بودن از آقا به آغا تبدیل شد. این كتاب ، كتابی به نام "امینه" است به قلم مسعود بهنود از انتشارات نشر علم. امینه در تاریخ مذكر نگار ایران زن بی نظیری ست كه اگر در مورد او و زندگی او بدانید مطمئنا با من هم عقیده خواهید بود كه سرنوشت ایران در مقطع خاصی در دست این شیر زن بوده است. امینه از زنان باهوش و جذاب حرمسرای شاه سلطان حسین صفوی بود كه خواستگاران و عاشقان بسیاری داشته است. قبل از حمله محمود افغان و تسخیر اصفهان در زمان شاه سلطان حسین ، این پادشاه صفوی به دلایلی از جمله ترس از حمله محمود افغان و به پاس زحمات بزرگ ایل قاجار، امینه را به خانه خان دلاور ایل قاجار فتحعلی خان ( البته منظورفتحعلی شاه قاجار نیست)در استر آباد به همسری می فرستد و این در حالی اتفاق می افتد كه امینه از شاه سلطان حسین صفوی  باردار بوده و مطلب فقط بین فتحعلی خان ، شاه سلطان  باقی می ماند و پس از به دنیا آمدن فرزند امینه، همه آن را فرزند خان قاجار می پندارند. برای این فرزند نام محمد حسن را بر می گزینند. امینه بچه های دیگری به نامهای محمد حسین و خدیجه ( زن كریم خان زند) را از خان قاجار به دنیا می آورد. پس از فرو پاشی اصفهان و دوران تاریك تسلط افغان ها بر ایران در حالی كه سلطان حسین به همراه اهل حرم خود در اسارت بود و خود تاج را به محمود افغان اهدا كرده بود فرزند سومش طهماسب قلی از اصفهان می گریزد و به قزوین و سپس به كمك قتحعلی خان به مشهد می رود كه این دو تن را نادر افشار نیز همراهی می كردند این سه تن با درایت و تدبیر امینه در كنار هم به وحدت رسیده بودند تا زمانی كه امینه (تنها زن سفیر و سیاستمدار آن زمان) در روسیه بود شوهر و معشوقش ، بزرگ ایل قاجار با همدستی طهماسب صفوی كه تاجگذاری موقتی داشت و نادرافشار به قتل می رسد و امینه با زیركی سالها طول می كشد تا انتقام شوهرش را بستاند. از بحث اصلی دور نشویم محمد حسن فرزند بزرگ امینه كه خون صفوی در تن داشت نه قاجار، صاحب فرزندی می شود كه امینه نام آن را محمد خان می گذارد. امینه این فرزند را بسیار بسیار عزیز می شمارد و درست در زمانی كه باز امینه از كشور خارج شده بود آن اتفاق همبستری آقا محمد خان و یكی از دختران و همسران بستگان نادر قلی (عادل شاه) پیش می آید در آن زمان محمد خان نوجوان بوده است و به دستور جانشین نادر مقطوع النسل می گردد. محمد حسن و محمد حسین كم كم شمال ایران را تسخیر میكنند و به قدرت می رسند و در زمانی كه امینه به كشور های اروپایی سفر كرده بود و با ادیبانی همچون ولتر دیدار داشت و امپراطوری روسیه و حتی اروپا را تحت تاثیر قرار داده بود محمد حسن در نبرد با لرهای زند در شیراز كشته می شود و آغا محمد خان و برادرش حسینقلی خان در نزد شوهر خواهر خود در دوران جوانی به اسیرانی محترم تبدیل می شوند تا زمانی كه امینه سر می رسد و از مرگ پسر بزرگش خبر دار می شود و در پی نور چشمش محمد خان به شیراز می رود. دقیقا در این زمان قدرت ایران به طور كامل در دست امینه بوده است چون فرزند دومش محمد حسین قدرت شمال و آذربایجان را در دست داشت و شاهرخ یكی از فرزندان ندیمگان قدیم امینه قدرت خراسان و كریم خان داماد امینه در فارس بود و همه تحت نفوذ امینه بودند. كریم خان از امینه در شیراز استقبال گرمی كرد و قول داد كه از محمد خان حمایت كند. و حكومت سمنان و شاهرود را به حسینقلی داد و امینه هم به سمنان رفت و آنجا فرزند حسینقلی را كه به یاد شوهرش فتحعلی خان نام نهاده بود را بزرگ كرد. فتحعلی فرزند حسین قلی و نوه محمد حسن خان و جد واقعی اش شاه سلطان حسین صفوی بود نه خان ایل قاجار.پس از بهم ریختن اوضاع در شیراز و كشته شدن كریم خان زند آغا محمد خان از شیراز گریخت لشكری جمع آوری كرد و لطفعلی خان زند را هم شكست داد و سلسله قاجاریه كه اگر محمد خان اطلاع داشت شاید ادامه صفویه نام می گرفت را تاسیس كرد و تهران را پایخت خود قرار داد. و چون مقطوع النسل بود برادر زاده خود فتحعلی خان را به ولیعهدی خود برگزید. و پس از مرگش فتحعلی شاه كه او هم از خون صفویه بوده است به سلطنت می رسد. و در واقع با بینشی مختصر متوجه می شویم كه حكومت قاجار ادامه نسل صفویه است و می توان آن را صفویه دوم نام نهاد. از همه اینها كه بگذریم در این كتاب با مدارك و اسناد دقیق مطالب بسیاری درج شده و اكثر این اطلاعات توسط یك دختر خانم فرانسوی و بهنود از مهین بانو یكی از نوادگان امینه در ایران جمع آوری شده است.به علت محدودیت مطلب امكان توضیح بیشتر در این زمینه نیست  ولی كسانی كه تمایل دارند چگونگی فاش شدن این راز و همچنین نقش امینه این زن تاثیر گذار را بدانند باید این كتاب و كتابهای تاریخی دیگر را بیشتر بررسی كنند . جدا پیشنهاد میدهم اینگونه كتابها را خوب مطالعه كنید چون چنین مطالبی در كتابهای دیگر زیاد دیده نشده است. شاید همه ما در درس تاریخ دوران مدرسه به اشتباه خواندیم قاجاریه.اگر عمری باقی بود و امكانش وجود داشته باشد شاید در شماره های بعدی این مطلب را ادامه بدهم.ملتی كه تاریخ خود را ندانند محكوم به تكرار آن هستند

.به قلم فرهود سلامی

   لینک مربوطه:    http://www.namehamir.ir/archive-esfand1387/page66.aspx?lang=Fa