درهرصورت مشخص است که وجه اشتراک در همه این تعاریف جستجوی حقیقت است و حقیقت پک پدیده ذهنی است که با واقعیت ( یعنی وجود عینی ) مطابقت دارد. هرچند ممکن است این امر در علوم تجربی صحیح باشد لیکن در علوم نظری چنین نیست به هرحال ما نيز در روش تحقیقی که بحث خواهیم کرد بدنبال جستجوي حقیقت خواهیم بود. به صورت خلاصه منظور ما از روش علمی تحقیق، مجموعه قواعد و رويه ای است که محقق برای جمع آموری حقایق و واقعیت ها دنبال می کند تا سپس آنها را تفسیر ، تبین و اثبات نماید.

تحقيق: رسيدن به حقيقت ، يعني راهي است كه طي مي كنيم تا به حقيقت برسيم
ضرورت پرداختن به روش تحقيق چيست؟

علماي معاصر اعتقاد داشتند كه توسعه و پيشرفت علوم در نيمه دوم قرن بيستم به مراتب بيشتر و جامعتر از پيشرفتي است كه كليه علوم از بدو پيدايش خود تا پايان نيمه اول قرن بيستم داشته‌است. تصور اين‌كه در چنين مدت زمان كوتاهي، علوم بشري تا به اين حد پيشرفت كرده باشد كمي تعجب آور است ولي اگر توجه شود كه استفاده از روش صحيح تحقيق علمي نيز قدمتش بيش از يك ربع قرن نيست، اين حقيقت را مي‌توان به سادگي قبول كرد كه اين توسعه و پيشرفت سريع علمي صرفا مرهون و مديون به كار بردن روش‌هاي دقيق و صحيح تحقيق علمي بوده‌است.

به طور كلي روش تحقيق در علوم اجتماعي، روشي جدا از ساير علوم نيست. علوم اجتماعي نيز مانند ساير علوم، متكي بر روش تجربه و روش مشاهده است. آن‌چه كه در اين دسته از علوم بيشتر بدان توجه مي شود، جنبه انسان بودن موضوع مورد مطالعه است. علم فيزيك يا شيمي در لابراتوار خود اجسام را بنا به سليقه خود تغيير مي‌دهد و از انواع تجزيه و تركيب‌هايي كه به عمل مي‌آورد، به كشفيات و استنتاجات علمي جديدي دست مي‌يابد. ليكن، عالم علم اجتماع هرگز نمي‌تواند عده اي نوزاد انساني در يك آزمايشگاه قرار دهد و بنا به ميل خود محيط و شرايط زندگي را تعيين كند، تا اختلافات آنها را پس از مدتيي بررسي كند. در علوم اجتماعي چون مطلب مورد مطالعه انسانها هستند، ناچاريم بيشتر به مشاهده بپردازيم و چگونگي فعاليتهاي انساني را از طريق مقايسه شرايط حال و گذشته آنان بررسي و تفسير كنيم.



انواع روش هاي تحقيق کدام است؟

تحقيقات علمي بر اساس هدف به سه گروه تقسيم مي‌شود:

تحقيقات بنيادي: اين تحقيقات در جستجوي كشف حقايق و واقعيت‌ها و شناخت پديده ها و اشياء است و مرزهاي دانش بشر را توسعه مي‌دهند.

تحقيقات كاربردي: تحقيقاتي هستند كه با استفاده از زمينه وسيع‌تر شناختي، كه توسط تحقيقات بنيادي فراهم شده است براي رفع نيازهاي بشر مورد استفاده قرار مي گيرند.

تحقيقات علمي: اين نوع تحقيقات را تحقيقات حل مسئله يا مشكل مي‌گويند زيرا نتايج آن مستقيما براي حل مسئله يا مشكل به كار مي‌رود.

تحقيقات عملي بر اساس ماهيت و روش به پنج گروه تقسيم مي‌شوند:

تحقيقات تاريخي

تحقيقات توصيفي

تحقيقات همبستگي و هم‌خواني

تحقيقات علي

تحقيقات تجربي(آزمايشي)